Noticias

La Rioja, o berce da lingua española: do Mosteiro de San Millán á globalización dixital

Hai máis de mil anos, no Mosteiro de San Millán de la Cogolla, no corazón da Rioxa, escribiuse a primeira palabra coñecida en español. As Glosas Emilianenses do século X representan o nacemento escrito da nosa lingua, un patrimonio que hoxe falan máis de 500 millóns de persoas no mundo. Dende ese momento fundacional, A Rioxa converteuse en berce histórico do español, un legado cultural que transcende fronteiras e xeracións. O Val da Lingua, territorio que acolle esta orixe milenaria, eríxese como símbolo de identidade lingüística e cultural, conectando o pasado co presente dixital. A Rioxa escribiu a primeira palabra do español hai mil anos. Hoxe, dende ese mesmo territorio histórico, lidera o futuro dixital do mundo hispanofalante a través da innovación en intelixencia artificial e datos lingüísticos.Liderado institucional: Goberno da Rioxa e fundación para a TransformaciónO Goberno da Rioxa e a Fundación para a Transformación da Rioxa impulsan o proxecto EDVAL (Espazo de Datos do Val da Lingua) como infraestrutura estratéxica nacional apoiada por financiamento NextGenerationEU. Esta iniciativa institucional posiciona á Rioxa como referente europeo na gobernanza de datos lingüísticos e na Nova Economía da Lingua, aliñada cos estándares de GAIA-X e o European Language Data Space.A autoridade de gobernanza rexional garante soberanía do dato, interoperabilidade semántica e cumprimento do AI Act europeo, consolidando a lexitimidade institucional do proxecto ante organismos nacionais e internacionais. Os territorios de marca institucionais articúlanse en catro eixos:Innovación responsable: mediante tecnoloxía avanzada unida a ética e regulación.Autoridade e referencia: con rigor técnico absoluto.Identidade lingüística e cultural: do español como activo estratéxico global.Impacto real: con aplicacións prácticas e beneficios demostrables.EDVAL: Proxección internacional a 500 Millóns de hispanofalantesO proxecto EDVAL constitúe a infraestrutura de internacionalización que conecta a máis de 500 millóns de hispanofalantes en máis de 20 países con datos lingüísticos de alta calidade para intelixencia artificial. A Nova Economía da Lingua posiciona ao español como activo estratéxico na era dixital, impulsando a soberanía lingüística fronte ao dominio do inglés no adestramento de modelos de IA.O 95% do adestramento de IA realízase actualmente en inglés, unha fenda que EDVAL aborda mediante o maior corpus oral xamais creado en español. A segmentación xeográfica do proxecto prioriza España e Latinoamérica como territorios estratéxicos, permitindo adaptación lingüística rexional e consolidación de mercados hispanofalantes. EDVAL opera como espazo de datos federado que garante trazabilidade, calidade e reutilización de recursos lingüísticos baixo estándares europeos, facilitando a participación de institucións, universidades e empresas tecnolóxicas no ecosistema global do español dixital.De San Millán ao liderado global: España e A Rioxa na IAEspaña posiciónase como líder europeo en datos lingüísticos grazas ao impulso institucional da Rioxa e o proxecto EDVAL, consolidando o español como lingua nativa da intelixencia artificial. A Rioxa convértese en epicentro da Nova Economía da Lingua, un modelo económico emerxente que recoñece o valor estratéxico dos recursos lingüísticos como activos de innovación tecnolóxica e cultural.O aliñamento co European Language Data Space e GAIA-X permite á Rioxa participar en programas de financiamento europeo, convocatorias de investigación e alianzas multilaterais que amplifican a súa influencia continental. A gobernanza rexional garante transparencia, soberanía do dato e cumprimento normativo, elementos esenciais para a confianza de participantes institucionais e privados no espazo de datos federado. O legado das Glosas Emilianenses do século X atopa continuidade no liderado dixital do século XXI, demostrando que A Rioxa non só escribiu a primeira palabra do español, senón que continúa escribindo o seu futuro global.